ادغام، انحصار، چرخش یا ابقا و حرفه‌گرایی در بازار حسابرسی ایران

وزیری, علیرضا; آزادی, کیهان; ملکی چوبری, مجتبی

doi:JABM.3.2.15564.350431

ادغام، انحصار، چرخش یا ابقا و حرفه‌گرایی در بازار حسابرسی ایران

نوع مقاله : استخراج از رساله دکتری

نویسندگان

علیرضا وزیری ¹

کیهان آزادی ²

مجتبی ملکی چوبری ³

¹ دانشجوی دکتری گروه حسابداری ،واحد رشت ،دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت ، ایران.

² استادیار گروه حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ، رشت، ایران.

³ استادیار گروه حسابداری،واحدرشت،دانشگاه آزاد اسلامی،رشت،ایران.

JABM.3.2.15564.350431

چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثرات ادغام، انحصار، چرخش یا ابقا و حرفه‌گرایی در روابط بین حسابرس و صاحبکار در بازار حسابرسی ایران است. به این منظور، پس از انجام مصاحبه با 19 نفر از خبرگان اعم از اعضای شاغل جامعه حسابداران رسمی (7 نفر)، اعضای هیات مدیره شرکت‌ها (5 نفر)، شرکای موسسات حسابرسی (5 نفر) و حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی (2 نفر) و تدوین و توزیع پرسشنامه مناسب، پاسخ‌های دریافتی از 303 پرسش‌شونده (اعم از شرکای موسسات حسابرسی (103 نفر)، حسابرس و بازرس قانونی (58 نفر) مدیرعامل یا عضو هیات مدیره (30 نفر) مدیران مالی صاحبکار (81 نفر) اعضای هیات علمی دانشگاه (3 نفر) و سایر ( 28 نفر اعم از رئیس هیات مدیره، حسابرسان و صاحبنظران بخش عمومی و دولتی و ... ) با استفاده از رگرسیون چهار فرضیه پژوهش حاضر مورد آزمون قرار گرفت. نتایج نشان داد استراتژی‌های مذاکره درباره هزینه‌ها، از جمله ارائه قیمت‌های رقابتی و توضیح در مورد ارزش خدمات حسابرسی، می‌توانند نقش مهمی در ابقای حسابرس ایفا کنند. در حالی که ادغام مؤسسات ممکن است به تقویت استقلال حسابرس از طریق افزایش منابع و تخصص منجر شود، اما همچنین می‌تواند چالش‌هایی ایجاد کند. به عنوان مثال، اگر مؤسسه حسابرسی بزرگ و متنوع شود، ممکن است تضاد منافع در حسابرسی برخی مشتریان بزرگ به وجود آید و استقلال حسابرس تحت تأثیر قرار گیرد. همچنین، انحصار در بازار حسابرسی می‌تواند استقلال حسابرسان را به خطر بیندازد. زمانی که تعداد کمی از مؤسسات حسابرسی بزرگ در بازار حضور دارند، شرکت‌ها و صاحبکاران مجبور می‌شوند از خدمات همین مؤسسات استفاده کنند. این وضعیت ممکن است منجر به فشارهایی از سوی صاحبکاران برای تأیید یا پشتیبانی از عملکرد مالی آن‌ها شود.

کلیدواژه‌ها

ادغام

انحصار

چرخش یا ابقا و حرفه‌گرایی در بازار حسابرسی

موضوعات

استراتژیک

عنوان مقاله English

Merger, monopoly, rotation or retention and professionalism in the audit market of Iran

نویسندگان English

alireza vaziry ¹

keyhan Azadi ²

Mojtaba Malekichoobari ³

¹ PhD student of accounting department, Rasht branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran.

² Assistant Professor of Accounting Department, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran.

³ Assistant Professor of Accounting Department, Rasht Branch, Islamic Azad University, Rasht, Iran.

چکیده English

The purpose of this research is to investigate the effects of merger, monopoly, turnover or retention and professionalism in the relationship between the auditor and the employer in the auditing market of Iran. For this purpose, after conducting interviews with 19 experts including working members of the community of certified accountants (7 people), members of the board of directors of companies (5 people), partners of audit institutions (5 people) and auditors working in the auditing organization (2 people) ) and compiling and distributing a suitable questionnaire, the answers received from 303 respondents (including partners of auditing firms (103 people), auditors and legal inspectors (58 people), CEO or board member (30 people), financial managers of the company (81 people), board members University scientists (3 people) and others (28 people, including the head of the board of directors, auditors and public sector experts, etc.) were tested using the regression of the four hypotheses of the present research. The results showed that the negotiation strategies about costs, Including providing competitive pricing and explaining the value of audit services, can play an important role in auditor retention For example, if the audit firm becomes large and diverse, there may be a conflict of interest in the audit of some large clients and the auditor's independence will be affected. Also, monopoly in the audit market can endanger the independence of auditors. When there are few large auditing firms in the market, companies and entrepreneurs are forced to use the services of these firms. This situation may lead to pressures from the owners to confirm or support their financial performance.

کلیدواژه‌ها English

merger

monopoly

rotation or retention and professionalism in the auditing market

باقرپور ولاشانی، محمدعلی . ساعی، محمدجواد و شعنی، سید اسماعیل(1391). تحلیل دیدگاه حسابرسان در رابطه با عوامل موثر بر رضایتمندی شغلی آن ها. پژوهش های تجربی حسابداری. سال دوم. شماره ششم. صص 65-94.

دریائی، عباسعلی و شهرابی، فاطمه(1397). نقش تعدیلگر مالکیت دولتی بر رابطه بین مدیریت سود واقعی و عملکرد آتی شرکت. مجله پژوهش های کاربردی در گزارشگری مالی. بهار و تابستان 1397. صص 111.142.

دریائی، عباسعلی، و خلوصی مشفق، لیلا. (1398). اثر فرسایش قدرت خودکنترلی بر کیفیت قضاوت و تصمیم گیری حسابرسان (آزمون نظریه فرسایش قدرت خودکنترلی). حسابداری سلامت، 8(2 (پیاپی 22) )، 20-38

رحمانی، علی، و محمدی اروجه، فائزه. (1390). بررسی موانع تشکیل موسسات حسابرسی بزرگ در ایران. دانش حسابرسی، 11(45)، 82-103.

رضازاده، جواد؛ رجب‌زاده، علی و دوانی‌پور، ایرج. (1387). بررسی تأثیر عوامل سرپرستی بر رضایت شغلی حسابرسان و انگیزه آن‌ها برای تداوم همکاری با مؤسسات حسابرسی. فصلنامه بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 15، شماره 51، 19-36.

صمیمی, سعید. (1402). خاستگاه حسابرس مسئول در پرتو تضاد شناختی مسئولیت‌های حسابرسان: کاربست زمینه‌بنیان در هم‏گرایی انتظارات. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی, 30(3), 481-505.

مران جوری, مهدی. (1400). آزمون نگرش حسابرسان نسبت به فعالیت‌های بازاریابی در بین اعضای جامعه حسابداران رسمی ایران. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای, 1(4), 32-49.

موسوی شیری، محمود. صالحی، مهدی و احمدنژاد، مهدی(1394). بررسی رابطه تعهد حرفه ای و تعهد سازمانی حسابرسان با رفتار حسابرسی ناکارآمد. تحقیقات حسابداری و حسابرسی. پاییز 1394. شماره 27.

Alissa, W., Capkun, V., Jeanjean, T., & Suca, N. (2014). An empirical investigation of the impact of audit and auditor characteristics on auditor performance. Accounting, Organizations and Society, 39(7), 495-510.

Aranya, N., Pollock, J. and Amernic, J. (1981), An examination of professional commitment in public accounting, Accounting, Organizations and Society, Vol. 6 No. 4, 271-80.

Arel, B. (2012). “The Influence of Judges' Attitudes on Liability Assessments Related to Failed Audits Exhibiting Significant Audit Team Over-Time or Significant Use of Off-Shore Auditors”. Advances in Accounting, Incorporating Advances in International Accounting, Vol. 28, No. 2, pp. 201-208.

Bagherpour. M Ali. Saeei, M.Javad & Shaani, S.Esmaeel.(2012). Analyzing the auditors' point of view regarding the factors affecting their job satisfaction. Experimental accounting research. 2(6). 65-94.(in Persian).

Broberg, P.; Umans, T.; and C. Gerlofstig (2013). “Balance Between Auditing and Marketing: An Explorative Study”, Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, Vol. 62, pp. 57-70.

Church, B. K., Jenkins, J. G., McCracken, S. A., Roush, P. B., & Stanley, J. D. (2015). Auditor independence in fact: Research, regulatory, and practice implications drawn from experimental and archival research. Accounting Horizons, 29(1), 217-238.

Domino, M. A., Stradiot, M., & Webinger, M. (2015). Factors which may bias judges’ decisions to exclude accounting expert witnesses testimony. Accounting Research Journal, 28(1), 59-77.

Donnelly, D. P., Quirin, J. J., & O'Bryan, D. (2003). Auditor acceptance of dysfunctional audit behavior: An explanatory model using auditors' personal characteristics. Behavioral research in accounting, 15(1), 87-110.

Farinha, M. and P. Viana (2004). “Board Structure and Modified Audit Opinion: The Case of the Portuguess Stock Exchange”. International Journal of Auditing, Vol. 13, pp. 237-258.

Greenwood, R., & Empson, L. (2003). The professional partnership: Relic or exemplary form of governance?. Organization studies, 24(6), 909-933.

Hackett, R. D., Lapierre, L. M. & Hausdorf, P. A. (2001). “Understanding the links between Work Commitment Constructs”. Journal of Vocational Behavior, No. 58, pp 392-409.

Hilton, S. & Southgate, L. (2007). Professionalism in medical education, Teaching and Teacher Education, 23(3), pp. 265-279.

Mahdavi, G., & Daryaei, A. A. (2017). Audit firm, retain or rotation?(client and audit firm perspectives). Cogent Economics & Finance, 5(1), 1313559.

Maranjory, Mehdi.(2020). A Test Auditors› Attitude to Marketing Activities between Members of Iranian Association of Certified Public Accountants. Vol(1).No4.pp32-49.(in Persian).

Marzieh Rezaei, Reza Fallah , Mehdi Maranjory, Nemat Rostami Mazoee, (2023). Evaluation of Audit Quality within the Framework of Organizational Culture and Professional Ethics Analysis, Iranian Management Accounting Association, 12(48), 191-210(in Persian).

Mousavi Shiri, M. Salehi, M & Ahmadnezhad, M.(2015). A Survey on Relationship between Auditors Professional and Organizational Commitment with Dysfunctional Audit Behavior. N.27.(In Persian)

Paino, H., Thani, A., & SI, S. I. Z. (2012). Organizational and professional commitment on dysfunctional audit behaviour. African Journal of Business Management, 6(4), 1434.

Rahmani. A & Mohammadi, Faezeh.(2011). Examining the obstacles to the establishment of large audit institutions in Iran. Journal of accounting knowledge. 11(45).82-103.(in Persian).

Soltani, B. (2007). Auditing. First Edition, London: Pearson Education.