مدیریت بازاریابی هوشمند

مدیریت بازاریابی هوشمند

سطح بندی و تحلیل عوامل مؤثر بر الگوی سازمان دانش محور با استفاده از معادلات ساختاری تفسیری

نوع مقاله : مقاله علمی-پژوهشی

نویسندگان
ملیحه رؤف اسماعیلی 1
علیرضا انوری 2
علی پیرزاد 1
جهانبخش رحیمی باغملک 3
1 گروه مدیریت، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران.
2 گروه مدیریت و مهندسی صنایع، واحد گچساران، دانشگاه آزاد اسلامی، گچساران، ایران.
3 گروه مدیریت ، واحد گچساران، دانشگاه آزاد اسلامی، گچساران، ایران.
JABM.3.2.15564.351256.3257.36961
چکیده
این پژوهش به سطح‌بندی و تحلیل عوامل مؤثر بر الگوی سازمان دانش‌محور برای شرکت هواپیمایی هما با استفاده از روش معادلات ساختاری تفسیری پرداخت. رویکرد پژوهش بر پایه ترکیب روش‌های کیفی و کمی استوار بود که در مرحله نخست، نظریه داده‌بنیاد نقش اصلی شناسایی و کشف مفاهیم کلیدی مدیریت دانش را بر عهده داشت. مصاحبه‌های عمیق با پانزده نفر از خبرگان صنعت، مدیران ارشد و کارشناسان مختلف سطوح سازمانی با سابقه کاری حداقل ده سال در صنعت هوانوردی، داده‌های غنی و جامعی را گردآوری نمود. فرآیند کدگذاری باز، محوری و انتخابی، مقولات اصلی و فرعی مؤثر بر تحول سازمان به سمت دانش‌محوری را استخراج نمود و رویکرد استقرایی نظریه داده‌بنیاد امکان ایجاد نظریه محلی و منطبق بر شرایط خاص شرکت هما را فراهم آورد. در مرحله دوم، معادلات ساختاری تفسیری به عنوان ابزار تحلیل روابط سلسله‌مراتبی و تعیین سطوح تأثیرگذاری عوامل شناسایی‌شده مورد استفاده قرار گرفت. ماتریس خودتعاملی ساختاری بر اساس نظرات متخصصان تشکیل شد و با تبدیل نمادهای روابط به ماتریس دسترسی‌پذیری، سطح‌بندی متغیرها صورت پذیرفت. نتایج نشان داد که ساختار هرمی هفت‌سطحی روابط علّی و تأثیرگذاری میان عوامل را به‌صورت منطقی تبیین نمود. در سطح اول، اقتصاد دانش‌محور، سازمان دانش‌محور، توسعه دانش‌محور و عوامل اطلاعاتی به‌عنوان پایه‌های بنیادین قرار گرفتند که زیرساخت کلی تحول را تشکیل دادند. سطح دوم شامل استراتژی دانش‌محور، الزامات رقابتی، عوامل انسانی، توانمندسازی، دانش‌محور شدن سازمان و پایداری سازمان بود که جهت‌دهی کلی به فرآیند تحول ارائه دادند. سطوح سوم تا ششم به ترتیب شامل برنامه استراتژیک، عوامل مدیریتی، منابع انسانی، عوامل اجرایی و ساختاری، عوامل محیطی، عوامل فرهنگی و انگیزشی، عوامل زیرساختی، چابک‌سازی، جهت‌گیری استراتژیک و سودآوری سازمان بودند که وابستگی مستقیم به سطوح پایین‌تر داشتند. تحلیل میک‌مک متغیرها را بر اساس میزان وابستگی و قدرت نفوذ به چهار دسته تقسیم نمود. جهت‌گیری استراتژیک و سودآوری سازمان با وابستگی بسیار پایین و نفوذ بالا در ناحیه متغیرهای محرک قرار گرفتند. اقتصاد دانش‌محور، سازمان دانش‌محور، توسعه دانش‌محور و عوامل اطلاعاتی با بالاترین میزان وابستگی و نفوذ پایین تا متوسط در دسته متغیرهای وابسته شناسایی شدند. استراتژی دانش‌محور، الزامات رقابتی، عوامل انسانی، توانمندسازی و دانش‌محور شدن سازمان در دسته متغیرهای پیوندی قرار داشتند و نقش حلقه اتصال بین محرک‌ها و نتایج را ایفا نمودند. روایی و پایایی پژوهش از طریق بازبینی اعضا، سه‌سویه‌سازی داده‌ها، ارزیابی پانل متخصصان و آزمون ثبات ماتریس‌های مقایسه زوجی تضمین گردید.
کلیدواژه‌ها
معادلات ساختاری تفسیری
سازمان دانش‌محور
تحلیل میک‌مک
سطح‌بندی عوامل
شرکت هواپیمایی هما

موضوعات

عنوان مقاله English

Leveling and Analysis of Factors Affecting the Knowledge-Based Organization Model

نویسندگان English

Maliheh Raoof Esmaeili 1
Alireza Anvari 2
Ali Pirzad 1
Jahanbakhsh Rahimi Baghmalek 3
1 Department of Management, Yas.C., Islmic Azad University, Yasuj, Iran.
2 Department of Management & Industrial Engineering, Gach.C., Islmic Azad University, Gachsaran, Iran.
3 Department of Management, Gach.C., Islmic Azad University, Gachsaran, Iran.
چکیده English

This study focused on leveling and analyzing the factors affecting the knowledge-based organization model for Homa Airlines using the interpretive structural equation method. The research approach was based on a combination of qualitative and quantitative methods, in which in the first stage, data-driven theory played the main role in identifying and discovering key concepts of knowledge management. In-depth interviews with fifteen industry experts, senior managers, and experts at various organizational levels with at least ten years of work experience in the aviation industry collected rich and comprehensive data. The open, axial, and selective coding process extracted the main and secondary categories affecting the organization's transformation towards knowledge-based, and the inductive approach of data-driven theory enabled the creation of a local theory that was adapted to the specific conditions of Homa Company. In the second stage, interpretive structural equations were used as a tool for analyzing hierarchical relationships and determining the levels of influence of the identified factors. The structural self-interaction matrix was formed based on the opinions of experts and the variables were leveled by converting the relationship symbols into an accessibility matrix. The results showed that the seven-level pyramidal structure explained the causal and influential relationships between factors in a logical way. At the first level, knowledge-based economy, knowledge-based organization, knowledge-based development, and information factors were placed as the fundamental foundations that formed the overall infrastructure of the transformation. The second level included knowledge-based strategy, competitive requirements, human factors, empowerment, knowledge-based organization, and organizational sustainability, which provided overall direction to the transformation process. The third to sixth levels included strategic plan, management factors, human resources, executive and structural factors, environmental factors, cultural and motivational factors, infrastructure factors, agility, strategic orientation, and organizational profitability, respectively, which were directly dependent on lower levels. The Mi'kmaq analysis divided the variables into four categories based on the degree of dependence and influence. Strategic orientation and profitability of the organization were identified with very low dependence and high influence in the driving variables area. Knowledge-based economy, knowledge-based organization, knowledge-based development and information factors were identified with the highest degree of dependence and low to medium influence in the dependent variables category. Knowledge-based strategy, competitive requirements, human factors, empowerment and knowledge-based organization were identified in the linked variables category and played the role of a connecting link between drivers and results. The validity and reliability of the research were ensured through member review, data triangulation, expert panel evaluation and stability test of pairwise comparison matrices.

کلیدواژه‌ها English

Interpretive structural equations
knowledge-based organization
Miqmac analysis
factor leveling
Homa Airlines
آرایی ،و.،(1400)."اشتراک گذاری دانش به مثابه حکمرانی نرم سازمانی"، فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم ، 4 : 27.
اسحاقی  ر.،(1402) . "هوش مصنوعی و مدیریت دانش : تاثیرات ، مزایا و پیاده سازی"، سومین کنفرانس بین المللی تحقیقات پیشرفته در مدیریت و علوم انسانی .
پرازده ،ع.، صفری ، ص.،(1399)."مروری بر موانع و چالشهای فراروی مدیریت دانش در سازمانها"،فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 39:  170-157
پهلوان زاده ،م. ، حریری ، ن.،مطلبی ، د.، باب الحوائجی ، ف.،(1402). "ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت دانش در صنعت توسعه نرم افزار با استفاده از روش فراترکیب" ،فصلنامه علمی بازاریابی دانش و نظامهای معنایی،63 :  84-49 
جعفری ،م.،شفیعی ، س.،(1401) . "بررسی عوامل تسهیلگر در پیاده سازی مدیریت دانش با توجه به نقش متغیر میانجی ساختارسازمانی (نمونه پژوهی: کتابخانه های عمومی استان کرمانشاه)"، پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه فردوسی مشهد ، شماره 1 .
خورشیدوند ،ح.،ترکیان تبار، م.، آسایش،فرزا.،(1401). "واکاوی و تبیین نقش مدیریت دانش بر بهبود فروش محصولات دارویی با میانجی گری بازاریابی تجربی(مطالعه موردی: شرکت تولیددارو)"، سامانه مدیریت نشریات علمی،مطالعات میان رشته ای مدیریت بازاریابی،مقاله 6، 3: 89-74
سهرابی ،ع.، یزدخواستی ،ع.،صادقی آرانی ، ز.،(1399)، "بررسی تاثیر عوامل فردی بر به اشتراک گذاری دانش در سازمان: فراتحلیل مطالعه ایران "،فصلنامه مدیریت راهبردی دانش سازمانی ،دوره 3، 4: 44-1.
سلیمانی، ا.،ملکی، ا.، (1399)." چالشها و موانع پیاده سازی مدیریت دانش در نیروهای مسلح و ارائه راهکار"،فصلنامه پژوهشهای معا صر در علوم مدیریت و  حسابداری، سال دوم، شماره 4: 18-1
شجاعی، پ.، باقری، م.، کیانی ، ز. ، (1398 ). "بررسی نقش میانجی گری سرمایه اجتماعی در رابطه مدیریت دانش و عملکرد سازمانی .مدیریت منابع انسانی در صنعت نفت11"،42 :154-127
شفیعی ، س. ، جعفری ، م.، (1401)." بررسی عوامل تسهیلگر در پیاده سازی مد یر یت دانش با توجه به نقش متغیر میانجی ساختارسازمانی (نمونه پژوهی: کتابخانه های عمومی استان کرمانشاه)،پژوهشنامه کتابداری و اطلاع رسانی، دانشگاه فردوسی مشهد،سال 12 ، 1.
صفایی موحد، س.، حاجی زاد، م.، صالحی، ک. ،(1399)." نرخ انتقال یادگیری: چارچوبی نوآورانه برای ارزشیابی اثربخش برنامه های آموزشی"، آموزش و توسعه منابع انسانی، 27: 41-20 SID. https://sid.ir/paper/385508/fa
صادقی ، م.(1398). "رابطه ابعاد ساختار سازمانی با اجرای مدیریت دانش بر مبنای الگوی بوکوویتز و ویلیامز( نمونه پزوهش : 15 سازمان شهرستان شهرکرد)"، نشریه علمی مدیریت راهبردی دانش سازمانی،بهار 1398، سال دوم ، 4،:166-129
ضرابی،ا.؛م،ج.؛سقایی،م.،(1388). "چالشهای صنعت حمل و نقل هوایی ایران (مطالعه موردی ترافیک هوایی اصفهان)، نشریه جغرافیاوبرنامه ریزی محیطی، سال بیستم ، ٣٣.
ضماهتی،م.،امیرخانی،ا .،دارایی،م.،(1398)." چارچوبی برای تبدیل دانش ضمنی به دانش صریح  در صنایع ،مورد مطالعه صنعت خودروسازی پارس".فصلنامه علمی مطالعات مدیریت صنعتی، سال هفدهم ، 55: 99-65
طیبی ابوالحسنی، ا.، حاجی پور، ب.، موتمنی، ع.،(1397). "تعیین مهمترین ویژگی های شرکت های دانش محور موفق ایرانی"، پژوهش های مدیریت منابع سازمانی، 8،1: 131-113. SID. https://sid.ir/paper/397987/fa
طباطبائی ، م.، دانش فرد ، ک.،تیمور نژاد ، ک.،(1401) ."الگوی استقرار استراتژی مدیریت دانش در سازمان های امدادی ،فصلنامه علمی پژوهشی، جغرافیا و برنامه ریزی منطقه ای ، دوره 12، شماره 49، صص709-676
عباسی ، ح. ، سیوندیان ، م.،(1399)." مدیریت دانش و بررسی نقش هوش مصنوعی و سیستم های خبره در انواع آن"، فصلنامه پژوهش های معاصر در علوم مدیریت و حسابداری، سال دوم، 4.
قربانی زاده، و.،ساسانیان اصل، ش.،زرندی، س.، (1395)". آسیب شناسی مدیریت دانش سازمان با استفاده از مدل سیستم های پایا موردمطالعه )سا مان صنعت، معدن و تجارت استان البرز: دانشکده مدیریت دانشگاه هوایی شهید ستاری)"، فصلنامه مطالعات منابع انسانی،22: 28-1.
فارسانی، م.، امین دوست ، ع.، علیدادی ، ا.،(1397). "طراحی الگوی نوآوری باز در شرکتهای کوچک و متوسط با استفاده از نظریه داده بنیاد)مورد مطالعه: صنایع غذایی استان چهارمحال و بختیاری"(،فصلنامۀ مدیریت راهبردی دانش سازمانی دانشگاه جامع امام حسین)ع(،سال اول ، 2، 95-136.
فتحی، ن .، سید جوادین ، ر.، حسنقلی پور،طهمورث.،(1402). "شناسایی و تحلیل چالشهای جامعه شناختی توسعة منابع انسانی در سازمانهای دانش بنیان (با تاکید بر ابعاد فرهنگی)"، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، فصلنامة علمی (مقالة علمی پژوهشی)، سال 14 ،1.
قلیچ لی،ب.،عزتی،ن.،رحمتی.،(1399)."رهبری دانش محور و تسهیم دانش"،مجله مطالعات مدیریت راهبردی،43: 79-63.
لطفی جلال آبادی ،م.،حسینی ،ج.،(1401)." مدیریت هزینه نگهداری و تعمیر در شرکت های هواپیمایی" ، نشریه علمی پژوهشی مهندسی هوانوردی، سال 24 ، 1.
میرحیدری ، ا.،عابدی ، ا،هویدا ، ر.، سیادت ، ع.،(1391)."فرا تحلیل فرهنگ سازمانی بر استقرارمدیریت دانش در سازمان های ایران (1391-1380) تفاوت های تحقیقات در روش ، ابزار ، نمونه گیری  و تحلیل"، مجله رویکردهای نوین آموزشی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه اصفهان، سال هفتم ، شماره 2: 96-77.
ممبینی ، ح.،عسگری ماسوله ، س.،(1402). "مدلسازی تأثیر مدیریت دانش به مثابه قدرت نرم بر عملکرد حیاتی سازمان با نقش میانجی‌گری مدیریت استراتژیک منابع انسانی"،فصلنامه علمی مطالعات قدرت نرم،دوره 13 ،1: 245 ـ 231 .
موسوی خطیر، ج.،نادری ،اب.، (1399)."شناسایی اولویت بندی مولفه های سازمان دانش محور".مجله راهبرد فرهنگ شماره 52، پروتال جامع علوم انسانی.http://ensani.ir/fa/article/462720
هلالی؛ خ. ، علی دوست قهفرخی، ا. ، دهقان قهفرخی ،ا.، (1402). "طراحی ساختار مدیریت دانش در مرکز ملی نوآوری‌ و فناوری های ورزشی ایران"،نشریه مطالعات مدیریت ورزشی ،جلد 13 ، 70: 46-78.
Azeem, M., Ahmed, M., Haider, S., & Sajjad, M. (2021). Expanding competitive advantage through organizational culture, knowledge sharing and organizational innovation. Technology in Society, 66, 101635.
Bandaranayake, I. W. M., & Pushpakumari, M. D. (2021). Identifying Critical Success Factors of Knowledge Management: A Literature Review. Knowledge Management in Higher Education Institutions, 95. https://www.researchgate.net/profile/Desmond
Bjørn Vedel,J.& Kokshagina ,O.(2021) How firms undertake organizational changes to shift to more-exploratory strategies: A process perspective, Research Policy
Chang Hsiao,Y,. Ho Wu,M.(2019)." How organizational structure and strategic alignment influence new product success", Management Decision, https://doi.org/10.1108/MD-06-2017-0628 Permanent link to this document: https://doi.org/10.1108/MD-06-2017-0628
Chang, W. J. (2020). Experiential marketing, brand image and brand loyalty: a case study of Starbucks. British Food Journal, 123(1), 209-223.
daSilva, V. L., Kovaleski, J. L., & Pagani, R. N. (2022). Fundamental elements in Technology Transfer:       an in-depth analysis. Technology Analysis & Strategic Management, 34(2), 223-244.
Nguyen, M., Rundle-Thiele, S., Malik, A., & Budhwar, P. (2023). Impact of technology-based knowledge sharing on employee outcomes: moderation effects of training, support and leadership. Journal of Knowledge Management, 27(8), 2283-2301.
Zunaidah, U., Usmia, S., & Wiryawan, D. (2024). Analysis of The Role of Affective Commitment As an Intervening Variable in The Relationship Between Effective Reward and Organizational Learning in Advertising Industry. Jurnal Informasi dan Teknologi, 77-82.
Zhang, X., Chu, Z., Ren, L., & Xing, J. (2023). Open innovation and sustainable competitive advantage: The role of organizational learning. Technological Forecasting and Social Change, 186, 122114.
Wei, Z., Yi, Y., & Guo, H. (2014). Organizational learning ambidexterity, strategic flexibility, and new product development. Journal of Product Innovation Management, 31(4), 832-847.
Varadarajan, R. (2020). Customer information resources advantage, marketing strategy and business performance: A market resources based view. Industrial Marketing Management, 89, 89-97..

  • تاریخ دریافت 14 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 12 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 27 بهمن 1404