طراحی و آزمون یک مدل ساختاری مزیت رقابتی پایدار در شرکتهای تولیدی (مطالعه موردی: شرکت های تولیدی شهرک های صنعتی شهرستان اهواز

قاسمی, نادر; کریمی, فرزاد; قربانی دینانی, حسن

doi:JABM.3.2.15564.351256.69.5047748388

طراحی و آزمون یک مدل ساختاری مزیت رقابتی پایدار در شرکتهای تولیدی (مطالعه موردی: شرکت های تولیدی شهرک های صنعتی شهرستان اهواز

نوع مقاله : استخراج از رساله دکتری

نویسندگان

نادر قاسمی ¹

فرزاد کریمی ²

حسن قربانی دینانی ³

¹ دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، گروه مدیریت، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه، ایران.

² دانشیار اقتصاد بین الملل، گروه مدیریت، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه، ایران.

³ استادیار، گروه مدیریت، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، مبارکه، ایران

JABM.3.2.15564.351256.69.5047748388

چکیده

در دنیای بشدت رقابتی کسب و کارهای کنونی و با توجه به غاهمیت ایجاد مزیت رقابتی پایدار، هدف از انجام این پژوهش طراحی و آزمون یک مدل ساختاری مزیت رقابتی پایدار در شرکت های تولیدی مستقر در شهرک های صنعتی شهرستان اهواز است. روش پژوهش از نوع ترکیبی (کیفی و کمی) و جمع آوری داده ها کتابخانه ای – میدانی بود. جامعه آماری در بخش کیفی 34 نفر از خبرگان در صنعت مرتبط و جامعه آماری در بخش کمی شامل مدیران شرکت های تولیدی فعال مستقر در شهرک های صنعتی شهر اهواز به تعداد 325 بودند که 176 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. نمونه گیری در بخش کیفی به روش گلوله برفی و در بخش کمی از روش نمونه گیری در دسترس استفاده شد. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی صوری آن از دید خبرگان و روایی سازه آن به کمک روش های آماری به تأیید رسید. پایایی پرسشنامه از طریق آلفـای کرونباخ بررسی شد. داده ها با بهره منـدی از نـرم افزارهـای spss و lisrelو smart-pls تجزیه و تحلیـل شـدند (دوره زمانی گردآوری داده ها و اطلاعات تحقیق سال 1401). در نهایت یافته های پژوهش روش تکنیک دلفی نشان داد پنج متغیر قابلیت های پویا، قابلیت های منبع محور، دارایی های مشهود، دارایی های نامشهود و زنجیره ارزش در ایجاد مزیت رقابتی پایدار تاثیر دارند. همچنین نتایج نشان داد شرکت های تولیدی مورد مطالعه با توجه به شاخص های شناسایی شده در وضعیت مطلوبی قرار ندارد.

کلیدواژه‌ها

مزیت رقابتی پایدار

قابلیت های پویا

قابلیت های منبع محور

دارایی های مشهود

دارایی های نامشهود

زنجیره ارزش

موضوعات

بازاریابی

عنوان مقاله English

Designing and testing a structural model of sustainable competitive advantage in manufacturing companies (Case study: Manufacturing companies in Ahvaz industrial towns)

نویسندگان English

Nader Ghasemi ¹

Farzad Karimi ²

Hasan Ghorbani Dinani ³

¹ Ph.D student of Business Management, Department of Management, Mobarakeh Branch, Islamic Azad University, Mobarakeh, Iran.

² Associate Professor of International Economics, Department of Management, Mobarakeh Branch, Islamic Azad University, Mobarakeh, Iran (Corresponding Author).

³ Assistant Professor, Department of Management, Mobarakeh Branch, Islamic Azad University, Mobarakeh, Iran.

چکیده English

In the highly competitive world of today's business and considering the importance of creating a sustainable competitive advantage, the purpose of this research is to design and test a structural model of sustainable competitive advantage in manufacturing companies located in the industrial towns of Ahvaz. The research method was of a mixed type (qualitative and quantitative) and library-field data collection. The statistical population in the qualitative part was 34 experts in the related industry, and the statistical population in the quantitative part included managers of active manufacturing companies located in the industrial towns of Ahvaz, 325 of which 176 people were selected as a statistical sample. Sampling was used in the qualitative part by snowball method and in the quantitative part by available sampling method. The tool of data collection was a researcher-made questionnaire, whose face validity was confirmed by experts and its construct validity was confirmed with the help of statistical methods. The reliability of the questionnaire was checked by Cronbach's alpha. The data were analyzed using spss, lisrel and smart-pls software (the period of data collection and research information was 1401). Finally, the research findings of the Delphi technique showed that five variables of dynamic capabilities, resource-oriented capabilities, tangible assets, intangible assets and value chain have an effect on creating a sustainable competitive advantage. Also, the results showed that the studied manufacturing companies are not in a favorable situation according to the identified indicators.

کلیدواژه‌ها English

sustainable competitive advantage

dynamic capabilities

resource-oriented capabilities

tangible assets

intangible assets

value chain

حاجی پور، بهمن و مصطفی، مومنی (1388). بازشناسی رویکرد منبع محور نسبت به منابع سازمان و مزیت رقابتی پایدار مورد مطالعه: شرکت تولیدی ساران، دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی 3 (1).

حسین پور، داود و شمس، فاطمه (1396). تاثیر رفتار سازمانی مثبت و ابعاد آن بر مزیت رقابتی. فصلنامه علمی – پژوهشی مطالعات مدیریت(بهبود و تحول)، سال بیستوششم، شماره 86.

گودرزی، رضا و هاشم ، کامکار (1395). تاثیر عوامل موثر سازمانی در کسب مزیت رقابتی پایدار(مطالعه موردی: بانک ملی ایران شعب شمال شهر تهران ). ششمین کنفرانس ملی مدیریت، اقتصاد و حسابداری، تبریز، دانشگاه فنی و حرفه ای استان آذربایجان شرقی - سازمان مدیریت صنعتی تبریز.

دهقان، نبی اله؛ دهقن، فاطمه و فتحی، صمد (1391). تبیین و آزمون راهبرد تعامل قابلیت های یادگیری، نوآوری و مزیت رقابتی پایدار. مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 9، ص 150-128.

رمضانیان، محمد رحیم و صفر دوست، آسیه (1400). رابطه بین فرهنگ یادگیری و عملکرد سازمانی با میانجیگری قابلیت پویا و مزیت رقابتی. مدیریت توسعه و تحول ویژه نامه.

عزیزی، فیروزه؛ بنیادی نایینی، علی و مسیبی، علیرضا (1397). مزیت رقابتی پایدار و تصویر برند سازمان: تبیین نقش استراتژی بازاریابی و تعاملات اجتماعی مشتریان، پژ وهش های مدیریت منابع انسانی، دوره 8، شماره 4.

عطاران، جواد؛ دیوان دری، علی و ادینف، حیات، (1391). شناسایی عوامل مؤثر بر تحکیم بازار (تحقق مزیت رقابتی پایدار) خدمات بانکی در بانک ملت بر مبنای دیدگاه منبع محور، مدیریت بازرگانی، دوره 4، شماره 2.

کاظمی، رضا محمد؛ طالبی، کامبیز ؛ داوری، علی و دهقان نجم آبادی (1400). بررسی تاثیر نوآوری مدل کسب و کار بر خلق مزیت رقابتی با نقش میانجیگری توانمندی کارآفرینانه (مورد مطالعه: شرکتهای دانشبنیان حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات). توسعه کارافرینی، دوره 14، شماره 2.

کریمی خواه، بهزاد (1401). تبیین و شناسایی عوامل تشکیل دهنده مزیت رقابتی در سازمانها بر اساس تکنیک کیفی. چشم انداز حسابداری و مدیریت، دوره 5، شماره 1401.

گودرزی، رضا و کامکار، هاشم (1396). تاثیر عوامل موثر سازمانی در کسب مزیت رقابتی پایدار(مطالعه موردی: بانک ملی ایران شعب شمال شهر تهران )، ششمین کنفرانس ملی مدیریت، اقتصاد و حسابداری.

مظلومی، نادر و دادوند، سارا (1391). شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر در کسب مزیت رقابتی شرکت های بیمه‌، پژوهش نامه بیمه، دوره 27، شماره 2.

Abdul Malek, N. A., Shahzad, K., Takala, J., Bojnec, S., Papler, D., & Liu, Y. (2015). Analyzing sustainable competitive advantage: strategically managing resource allocations to achieve operational competitiveness. Management and Production Engineering Review, 6(4), 70-86.

Alrubaiee, L. S., Aladwan, S., Joma, M. H. A., Idris, W. M., & Khater, S. (2017). Relationship between corporate social responsibility and marketing performance: The mediating effect of customer value and corporate image. International business research, 10(2), 104-123.

Bhuyan, D. J., & Padhy, P. K. (2014). Key success factors of achieving sustainable competitive advantage: An empirical study. SPC ERA IJBM, 3.

Cahyono, Y., Purwoko, D., Koho, I., Setiani, A., Supendi, S., Setyoko, P., ... & Wijoyo, H. (2023). The role of supply chain management practices on competitive advantage and performance of halal agroindustry SMEs. Uncertain Supply Chain Management, 11(1), 153-160.

Cantele, S., & Zardini, A. (2018). Is sustainability a competitive advantage for small businesses? An empirical analysis of possible mediators in the sustainability–financial performance relationship. Journal of cleaner production, 182, 166-176.

De Silva, L. M. H., & Chitraranjan, C. D. (2018). Factors affecting on gaining a sustainable competitive advantage for Sri Lankan higher educational institutes. International Business Research, 11(4), 106-118.

Distanont, A., & Khongmalai, O. (2020). The role of innovation in creating a competitive advantage. Kasetsart Journal of Social Sciences, 41(1), 15-21.

Elijah, A. B., & Millicent, A. D. (2018). The impact of a sustainable competitive advantage on a firm’s performance: Empirical evidence from Coca-Cola Ghana limited. Global Journal of Human Resource Management, 6(5), 30-46.

Hakkak, M., & Ghodsi, M. (2015). Development of a sustainable competitive advantage model based on balanced scorecard. International Journal of Asian Social Science, 5(5), 298-308.

Haseeb, M., Hussain, H. I., Kot, S., Androniceanu, A., & Jermsittiparsert, K. (2019). Role of social and technological challenges in achieving a sustainable competitive advantage and sustainable business performance. Sustainability, 11(14), 3811.

Janet, M., Wilbrodah, M. M., Mbithi, M. S., & Douglas, M. (2015). Factors influencing competitive advantage among supermarkets in Kenya: A case of Nakumatt Holdings Limited. International journal of Novel research in Humanity and Social sciences, 2(3), 63-77.

Kabue, L. W., & Kilika, J. M. (2016). Firm resources, core competencies and sustainable competitive advantage: An integrative theoretical framework. Journal of management and strategy, 7(1), 98-108.

Kang, S., & Na, Y. K. (2020). Effects of strategy characteristics for sustainable competitive advantage in sharing economy businesses on creating shared value and performance. Sustainability, 12(4), 1397.

Karuoya, L. N. (2014). Factors influencing sustainable competitive advantage among cut flower companies. International Journal of Current Business and Social Sciences, 1(1), 1-17.

Kuncoro, W., & Suriani, W. O. (2018). Achieving sustainable competitive advantage through product innovation and market driving. Asia Pacific Management Review, 23(3), 186-192

Liu, Y., & Mantecon, T. (2017). Is sustainable competitive advantage an advantage for stock investors?. The Quarterly Review of Economics and Finance, 63, 299-314.

Mahdi, O. R., Nassar, I. A., & Almsafir, M. K. (2019). Knowledge management processes and sustainable competitive advantage: An empirical examination in private universities. Journal of Business Research, 94, 320-334.

Maury, B. (2018). Sustainable competitive advantage and profitability persistence: Sources versus outcomes for assessing advantage. Journal of Business Research, 84, 100-113.\

Muratovic, H. (2013). Building competitive advantage of the company based on changing organizational culture. Economic Review: Journal of Economics and Business, 11(1), 61-76.

Ngah, R., Abd Wahab, I., & Salleh, Z. (2015). The sustainable competitive advantage of small and medium entreprises (SMEs) with intellectual capital, knowledge management and innovative intelligence: Building a conceptual framework. Advanced Science Letters, 21(5), 1325-1328.

Ribeiro, J. S. D. A. N., Soares, M. A. C., Jurza, P. H., & Ziviani, F. (2018). The articulation between innovation and competences anchored by knowledge management aiming sustainable competitive advantage. Brazilian Journal of Information Science, 12(2), 52-63.

Shahadat, M. H., Chowdhury, A. H. M. Y., Nathan, R. J., & Fekete-Farkas, M. (2023). Digital Technologies for Firms’ Competitive Advantage and Improved Supply Chain Performance. Journal of Risk and Financial Management, 16(2), 94.

Vinayan, G., Jayashree, S., & Marthandan, G. (2012). Critical success factors of sustainable competitive advantage: A study in Malaysian manufacturing industries. international journal of business and management, 7(22), 29.

Wanjohi, C. N. (2017). Factors Influencing Sustainable Competitive Advantage in the Fast-Moving Consumer Goods Sector: A Case of Bidco Africa (Doctoral dissertation, United States International University-Africa).