مدیریت بازاریابی هوشمند

مدیریت بازاریابی هوشمند

بررسی تطبیقی مبانی حکمرانی و مدیریت در اندیشه علامه طباطبایی، محمد عبده و رشید رضا

نوع مقاله : استخراج از رساله دکتری

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم قرآن و حدیث دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 استاد گروه علوم قرآنی دانشکده علوم و معارف قرآن دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
3 دانشیار دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، ایران
چکیده
حکمرانی و مدیریت از مهم‌ترین مفاهیم در نظام فکری و اجتماعی مسلمانان به شمار می‌آید. در طول تاریخ اندیشه اسلامی، متفکران متعددی به تبیین مبانی، اهداف و روش‌های حکمرانی پرداخته‌اند. بر اساس یافته های پژوهش، علامه طباطبایی، محمد عبده و رشید رضا بر ضرورت پیوند میان دین و سیاست تأکید دارند، اما در تبیین مبانی مشروعیت و نقش عقل در اداره جامعه تفاوت‌هایی دارند. علامه طباطبایی، با تکیه بر فلسفه صدرایی و مبانی قرآنی، حکمرانی را تجلی ولایت الهی در جامعه می‌داند؛ در حالی که محمد عبده بر اصلاح نهادهای دینی و بازگشت به فهم عقلانی از شریعت تأکید دارد. رشید رضا نیز در چارچوب اندیشه اصلاح‌طلبانه سلفی، حکومت را ابزار تحقق مقاصد شریعت معرفی می‌کند. در مجموع، می‌توان گفت تفاوت اصلی سه رویکرد، در نحوه تلفیق عقلانیت، شریعت و تجربه اجتماعی در فرآیند مدیریت و حکمرانی نهفته است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی به بررسی مبانی حکمرانی در اندیشه سه متفکر برجسته جهان اسلام، یعنی علامه طباطبایی، محمد عبده و محمد رشید رضا می‌پردازد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

A Comparative Study of the Fundamentals of Governance and Management in the Thought of Allameh Tabatabaei, Mohammad Abdoh, and Rashid Reza

نویسندگان English

Mohsen Aghazadeh 1
Mohammad Ali Mahdavirad 2
shadi nafisi 3
1 Ph.D. Candidate in Quran and Hadith Sciences, University of Quran and Hadith, Qom, Iran.
2 Prof, Department of Quranic Sciences, Faculty of Quranic Sciences and Education, University of Quran and Hadith, Qom, Iran.
3 Associate Prof, Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Tehran , Iran
چکیده English

Governance and management are among the most important concepts in the intellectual and social system of Muslims. Throughout the history of Islamic thought, numerous thinkers have addressed the foundations, objectives, and methods of governance. According to the findings of this study, Allameh Tabataba’i, Muhammad Abduh, and Rashid Rida all emphasize the necessity of linking religion and politics; however, they differ in explaining the foundations of legitimacy and the role of reason in the administration of society. Allameh Tabataba’i, relying on Sadrian philosophy and Qur’anic principles, regards governance as the manifestation of divine authority in society; whereas Muhammad Abduh emphasizes the reform of religious institutions and a rational understanding of Sharia. Rashid Rida, within the framework of Salafi reformist thought, presents government as a tool for realizing the objectives of Sharia. Overall, it can be said that the main difference among these three approaches lies in how they integrate rationality, Sharia, and social experience in the process of management and governance. This research, using a descriptive–analytical method and a comparative approach, examines the foundations of governance in the thought of three prominent Muslim thinkers — Allameh Tabataba’i, Muhammad Abduh, and Muhammad Rashid Rida.

کلیدواژه‌ها English

Governance
Management
Allameh Tabataba&‌‌‌‌‌‌‌‌‌rsquo
i
Muhammad Abduh
Muhammad Rashid Rida
Islamic Thought
آرمین، محسن. (۱۳۹۶). اندیشه سیاسی در جهان اسلام معاصر. تهران: نشر نی.
عباس‌تبار مقری، رحمت . (۱۴۰۰). مبانی فکری حکمرانی در اندیشه متفکران مسلمان. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
رشید رضا، سید محمد. (۱۹۳۱). الخلافة أو الإمامة العظمى. قاهره: المطبعة السلفیة.
عبده، محمد. (۱۳۴۶ق). رسائل الإمام محمد عبده. قاهره: المطبعة المصریة.
عنایت، حمید (۱۳۷۶). اندیشه سیاسی در اسلام معاصر. تهران: خوارزمی.
کافی، م. (۱۳۸۰). مدیریت اسلامی و اخلاق حکمرانی. مشهد: دانشگاه فردوسی.
طباطبایی، سید محمد حسین. (۱۳۶۰). المیزان فی تفسیر القرآن (ج ۴ و ۱۹). قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه.
مطهری، مرتضی. (۱۳۷۴). پیرامون جمهوری اسلامی. تهران: صدرا.
مقدسی، محمدبشیر، الهی، عباس. (1402). مدل حکومت اسلامی در اندیشه تفسیری ـ اجتماعی علامه سیدمحمدحسین طباطبایی. مجله حکومت اسلامی، دوره 28(شماره 3 )- شماره پیاپی 109 ، صفحه 53-72.
بیگی، مجید،  حسن‌زاده، صالح. (1397)تحلی و بررسی مبانی مشروعیت و ماهیت حکم حکومتی از منظر علامه طباطبایی. نشریه اندیشه علامه طباطبایی. سال پنجم شماره 8، صفحه 78-51 .
مقدسی، محمدمهدی. (1403) بررسی آثار عدالت در حوزه حکمرانی در اندیشۀ امامین انقلاب و علامه طباطبایی.  مجله انسان، تربیت و تعلیم. دوره 5 (شماره 3 )، صفحه 89-108.
ممتازنیا، محمدسعید. (1391). شیخ محمد عبده بررسی فقهی-حقوقی دیدگاه شیخ محمد عبده پیرامون حکومت.  پژوهشنامه میان رشته ای فقهی (پژوهشنامه فقهی سابق). دوره اول(شماره 1). صفحه ۶۱ ۷۸.
بهروزبیاتی، فاطمه،  غضنفری، علی.( 1403) محمد رشید رضا الزام حکومت اسلامی به نتیجه شورا با تأکید بر دیدگاه علامه طباطبایی و رشید رضا. فصلنامه حکومت اسلامی، دوره 29(شماره 2). شماره پیاپی 122، صفحه 123- 144.
دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 28
تابستان 1404
صفحه 507-516

  • تاریخ دریافت 20 خرداد 1402
  • تاریخ بازنگری 19 مرداد 1402
  • تاریخ پذیرش 20 آذر 1402