دانشگاه نبی اکرم(ص) مدیریت بازاریابی هوشمند 2783-5405 7 2 2026 06 22 Identifying Structural Factors Affecting Dynamic Capabilities in the Iraqi Statistics and Geographic Information Systems Organization to Promote Human Capital شناسایی عوامل ساختاری مؤثر بر قابلیت‌های پویا در سازمان آمار و سیستم های اطلاعات جغرافیایی عراق جهت ارتقای سرمایه انسانی 329 354 736584 JABM.3.2.15564.3515415040 FA عقیل رحم محمد گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. عنایت اله آقایی گروه مدیریت، واحد نراق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نراق، نراق، ایران. عامر فدعوس عذیب گروه مدیریت دولتی، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق. مهرداد صادقی گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران. Journal Article 2026 03 31 The main objective of the research is to identify structural factors affecting dynamic capabilities in the Iraqi Statistics and Geographic Information Systems Organization to promote human capital. This research is applied in terms of purpose and mixed in terms of method (qualitative-quantitative). In the qualitative part, using the content analysis method and conducting semi-structured interviews with 15 experts from the organization, the main components of the model were identified. Sampling in this part was purposeful and continued until theoretical saturation was reached. Qualitative data were analyzed using MAXQDA software. In the quantitative part, in order to validate the model and examine the relationships between the constructs, data were collected from the organization's employees and managers and analyzed using the structural equation modeling method. The qualitative findings showed that the structural model of dynamic capabilities with a human resource improvement approach consists of six main components, including environmental awareness and foresight, skills identification and development, training evaluation and effectiveness, learning culture and employee motivation, change management and organizational flexibility, and organizational innovation and value creation. The quantitative results also indicated that all the identified components have a positive and significant impact on human resource improvement. Among the factors studied, the skill identification and development component showed the greatest impact on human resource improvement, followed by organizational innovation and value creation, and organizational change management and flexibility. The results also indicated the appropriate fit of the proposed model and confirmation of the structural relationships between the variables. Accordingly, it can be concluded that dynamic capabilities play an effective role in improving the quality of human capital and increasing the organization's ability to respond to environmental changes by strengthening learning processes, developing competencies, managing change, innovation, and continuous performance evaluation. Therefore, managers' attention to developing dynamic capabilities can pave the way for improving employee performance, increasing productivity, and achieving sustainable competitive advantage in organizations. هدف اصلی پژوهش، شناسایی عوامل ساختاری مؤثر بر قابلیت‌های پویا در سازمان آمار و سیستم های اطلاعات جغرافیایی عراق جهت ارتقای سرمایه انسانی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، آمیخته (کیفی–کمی) است. در بخش کیفی، با استفاده از روش تحلیل مضمون و انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 15 نفر از خبرگان سازمان، مؤلفه‌های اصلی مدل شناسایی شدند. نمونه‌گیری در این بخش به‌صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. داده‌های کیفی با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDAتحلیل شدند. در بخش کمی، به‌منظور اعتبارسنجی مدل و بررسی روابط میان سازه‌ها، داده‌ها از کارکنان و مدیران سازمان گردآوری و با استفاده از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌های بخش کیفی نشان داد که مدل ساختاری قابلیت‌های پویا با رویکرد بهبود نیروی انسانی از شش مؤلفه اصلی شامل حس محیط و آینده‌نگری، شناسایی و توسعه مهارت‌ها، ارزیابی و اثربخشی آموزش، فرهنگ یادگیری و انگیزه کارکنان، مدیریت تغییر و انعطاف‌پذیری سازمانی، و نوآوری و ارزش‌آفرینی سازمانی تشکیل شده است. نتایج بخش کمی نیز بیانگر آن بود که تمامی مؤلفه‌های شناسایی‌شده تأثیر مثبت و معناداری بر بهبود نیروی انسانی دارند. در میان عوامل مورد بررسی، مؤلفه شناسایی و توسعه مهارت‌ها بیشترین تأثیر را بر بهبود نیروی انسانی نشان داد و پس از آن نوآوری و ارزش‌آفرینی سازمانی و مدیریت تغییر و انعطاف‌پذیری سازمانی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین نتایج حاکی از برازش مناسب مدل پیشنهادی و تأیید روابط ساختاری میان متغیرها بود. بر این اساس، می‌توان نتیجه گرفت که قابلیت‌های پویا از طریق تقویت فرآیندهای یادگیری، توسعه شایستگی‌ها، مدیریت تغییر، نوآوری و ارزیابی مستمر عملکرد، نقش مؤثری در ارتقای کیفیت سرمایه انسانی و افزایش توان پاسخگویی سازمان به تغییرات محیطی ایفا می‌کنند. ازاین‌رو، توجه مدیران به توسعه قابلیت‌های پویا می‌تواند زمینه‌ساز بهبود عملکرد کارکنان، افزایش بهره‌وری و دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در سازمان‌ها باشد. https://www.jnabm.ir/article_736584_0f82d647b9bebee7021e23e992ab0868.pdf